Czy włosy po chemioterapii odrastają i jak wspierać ich regenerację?

Włosy po chemioterapii w większości przypadków stają się słabe, łamliwe i stosunkowo szybko zaczynają wypadać. Szacuje się, że utrata włosów po leczeniu onkologicznym dotyczy aż 65% pacjentów borykających się z nowotworami. Czym jest to spowodowane? Czy można skutecznie poprawić kondycję włosów i przyspieszyć ich porost?

Z tego artykułu dowiesz się:

• dlaczego po chemioterapii dochodzi do wypadania włosów i jaką rolę odgrywają w tym cytostatyki oraz łysienie anagenowe,
• kiedy najczęściej zaczyna się utrata włosów po leczeniu onkologicznym i po jakim czasie włosy zwykle odrastają,
• dlaczego włosy po chemioterapii mogą odrosnąć w innym kolorze lub strukturze, np. jako siwe albo kręcone,
• jak pielęgnować włosy i skórę głowy w trakcie oraz po chemioterapii, aby wspierać ich regenerację,
• jakie konsultacje i zabiegi, m.in. dermatologiczne, trychologiczne oraz z zakresu medycyny estetycznej, mogą wspomagać porost włosów po chemioterapii.

Czy wypadanie włosów po chemioterapii jest częste i jak wpływa na pacjentów?

Wielu pacjentów onkologicznych mierzy się ze zjawiskiem łysienia po chemioterapii. Większość z nich przyznaje, że utrata włosów to coś znacznie więcej niż tylko problem estetyczny. Prawie 47% pacjentek po zakończeniu chemioterapii przyznało, że jest to przeżycie traumatyczne. Gwałtownie wypadające włosy mogą być źródłem dużego dyskomfortu psychicznego, stresu i znacznego obniżenia pewności siebie.

Dlaczego po chemioterapii wypadają włosy?

Problem łysienia po chemioterapii jest bardzo złożony i wpływa na niego wiele czynników. Przede wszystkim choroba nowotworowa bardzo wyniszcza organizm, osłabia nie tylko odporność, ale negatywnie wpływa na kondycję włosów, skóry i paznokci. Główną przyczyną łysienia są jednak skutki uboczne leków wykorzystywanych w terapiach onkologicznych – cytostatyków

Jak cytostatyki wpływają na mieszki włosowe i powodują łysienie?

Celem działania cytostatyków jest zahamowanie procesu namnażania się komórek nowotworowych. Struktury te mają tendencję do szybkich podziałów i dlatego też choroby nowotworowe tak szybko rozprzestrzeniają się po całym organizmie, nierzadko dając przerzuty do innych, nawet odległych narządów. Niestety, szybkimi podziałami wyróżniają się również mieszki włosowe. Warto przy tym zaznaczyć, że ok. 85% komórek macierzy włosa znajduje się w ciągłej fazie podziału, co napędza systematyczny proces odrastania włosów. Leki stosowane w chemioterapii nie działają selektywnie, dlatego atakują wszystkie komórki, zarówno komórki nowotworowe, jak i te wchodzące w skład włosów. Jest to podstawowe źródło problemu z łysieniem po chemioterapii.

Lekami powodującymi łysienie są m.in.:

• inhibitory topoizomerazy np. irynotekan, opotekan i etopozyd,
• taksoidy np. docetaksel i paklitaksel,
• antymetabolity,w tym metotreksat, gemcytabina i kladrybina,
• środki alkalizujące np. cyklofosfamid oraz chlorambucyl.

W następstwie leczenia za pomocą cytostatyków mamy do czynienia ze zjawiskiem tzw. łysienia anagenowego (włos znajduje się wówczas w fazie intensywnego wzrostu, czyli anagenu). W konsekwencji zahamowania podziałów komórek mieszka włosowego, włos staje się stopniowo słabszy i cieńszy. Z czasem odczepia się od cebulki włosów, przemieszcza się w kierunku naskórka, a następnie wypada.

Łysienie po chemioterapii dotyczy nie tylko włosów na skórze głowy, ale także:

• zarostu twarzy, brwi, rzęs,
• owłosienia okolic pach i kończyn,
• włosów łonowych.

Stopień łysienia jest uzależniony od dawki i długości trwania chemioterapii. Utratę włosów obserwuje się na ogół po upływie od 1 do 2 tygodnia od rozpoczęcia kuracji. Największe nasilenie zjawiska przypada z kolei na ok. 2 miesiąc od startu leczenia onkologicznego. Wówczas wypadaniu włosów może towarzyszyć również niewielki ból skóry głowy.

Po jakim czasie od zakończenia chemioterapii odrastają włosy?

Wypadanie włosów po chemioterapii jest procesem odwracalnym. Zazwyczaj włosy zaczynają odrastać po 1-2 miesiącu od zakończenia stosowania cytostatyków. Co ciekawe często odrastające włosy wyglądają zupełnie inaczej. Pacjenci, którzy wcześniej mieli jasne i proste, mogą mieć np. ciemne i kręcone włosy po chemioterapii. Natomiast u niektórych pacjentów obserwuje się siwe włosy po chemioterapii. Może być to związane z uszkodzeniem komórek barwnikowych, czyli melanocytów. Czas ich regeneracji jest kwestią indywidualną.

Jak pielęgnować włosy i skórę głowy po chemioterapii?

Wzmocnienie włosów w trakcie i po chemioterapii zależy w dużej mierze od przestrzegania zasad ich prawidłowej pielęgnacji. Dlatego warto udać się na konsultację trychologiczną, aby dowiedzieć się, jak poprawić kondycję skóry głowy, ograniczyć ryzyko intensywnego wypadania włosów oraz jak przyspieszyć odrost włosów po zakończeniu chemioterapii. Dodatkowo warto również pamiętać o kilku zasadach, takich jak:

• czesanie włosów szczotką o miękkim włosiu,
• mycie włosów i skóry głowy za pomocą łagodnych szamponów i produktów do pielęgnacji przeznaczonych dla pacjentów onkologicznych,
• nawilżanie skóry głowy,
• wprowadzenie suplementów diety wspierających odrastanie włosów (tylko w porozumieniu z lekarzem!),
• unikanie farbowania, lokówek, prostownic oraz innych urządzeń do stylizacji włosów,
• zabezpieczeniu skóry głowy przed promieniowaniem UV (przewiewne tkaniny).

Pomocne mogą być również specjalne czepki chłodzące dla pacjentów onkologicznych.

Jakie zabiegi mogą wspierać odrost włosów po chemioterapii?

Po zakończeniu chemioterapii warto zadbać o skórę głowy, wybierając się na wizytę do lekarza dermatologa (w celu zdiagnozowania problemu i wdrożenia leczenia) oraz trychologa (w celu wsparcia leczenia stosowanego z zalecenia dermatologa).

Aby wzmocnić włosy, wesprzeć regenerację mieszków włosowych i poprawić ogólną kondycję skóry głowy warto zdecydować się na zabiegi z zakresu medycyny estetycznej. Porost włosów może przyspieszyć m.in. mezoterapia igłowa skóry głowy, osocze bogatopłytkowe, a także terapia peptydowa. Ponieważ jednak choroba nowotworowa jest przeciwwskazaniem do przeprowadzenia niektórych zabiegów, warto skonsultować się z doświadczonym specjalistą, który pomoże wybrać efektywne i bezpieczne metody.

Gdzie w Warszawie skonsultować łysienie i odrost włosów po chemioterapii?

W Klinice Projekt Skóra w Warszawie pacjenci onkologiczni mają możliwość skorzystania z konsultacji z dermatologiem i trychologiem, którzy na podstawie indywidualnego przypadku medycznego mogą zalecić odpowiednie zabiegi, kosmetyki i sposoby pielęgnacji skóry głowy. Klinika zapewnia holistyczne podejście dostosowane do konkretnego przypadku i pacjenta, co gwarantuje bezpieczeństwo, komfort i uzyskanie doskonałych efektów z zastosowanych zabiegów. 

Najczęstsze pytania o włosy po chemioterapii

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące włosów po chemioterapii.

Źródła:

• S. Szydłowska, Charakterystyka pacjentów i ich odpowiedź na leczenie w przetrwałym łysieniu związanym z chemioterapią, 2022
• M. Kowalska, A. Kowali i  S. Góźdź. Dermatologiczne objawy uboczne w przebiegu chemioterapii i celowanej terapii przeciwnowotworowej, 2016.
• Z. Wronkowski, S. Brużewicz, Chemioterapia i radioterapia, Warszawa 2007.